เฝือกสบฟัน (Nightguard)

“เฝือกสบฟัน (Nightguard)” คือแนวทางป้องกันที่มีประสิทธิภาพ ช่วยลดแรงบดเคี้ยวระหว่างฟันบน–ฟันล่าง ป้องกันฟันสึก และบรรเทาอาการปวดจากการนอนกัดฟันได้อย่างเห็นผล

ความหมายและหน้าที่ของเฝือกสบฟัน

เฝือกสบฟันเป็นอุปกรณ์ทางทันตกรรมที่ ทำเฉพาะบุคคล โดยทันตแพทย์จะออกแบบให้พอดีกับแนวฟันและขากรรไกรของแต่ละคนใช้สวมบนฟันขณะนอนหลับ เพื่อทำหน้าที่

• กระจายแรงบดเคี้ยว
• ลดการเสียดสีระหว่างฟันบน–ล่าง
• ลดอาการปวดขากรรไกร
• ป้องกันฟันสึกหรือแตกร้าว

Nightguard เหมาะกับใครบ้าง?

1. ผู้ที่นอนกัดฟันหรือขบฟันแน่น (Bruxism)

ช่วยป้องกันไม่ให้ฟันบน ล่างสัมผัสกันโดยตรง ลดแรงกด และช่วยให้กล้ามเนื้อขากรรไกรผ่อนคลายมากขึ้น

2. ผู้มีปัญหาข้อต่อขากรรไกร (TMJ Dysfunction)

ช่วยปรับแนวขากรรไกรให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง ลดการติดขัดและอาการเจ็บตึงของกล้ามเนื้อบดเคี้ยว

3. การป้องกันความเสียหายอื่น ๆ

ลดแรงกระแทก ป้องกันฟันแตกหรือร้าว และบางกรณีสามารถใช้ป้องกันการกระแทกขณะเล่นกีฬาได้

วิธีสังเกตว่าควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและทำเฝือกสบฟัน

หลายคนอาจไม่รู้ตัวว่าตัวเองมีพฤติกรรมนอนกัดฟัน ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดู ถ้ามีมากกว่าข้อใดข้อหนึ่ง ควรเข้ารับการตรวจทันตแพทย์เพื่อประเมินแรงบดเคี้ยวและข้อต่อขากรรไกร

สัญญาณเตือนเบื้องต้น

• มีคนข้าง ๆ ทักว่าได้ยินเสียงกัดฟันตอนหลับ
• ตื่นเช้ามาแล้วรู้สึก ปวดเมื่อยหน้าหู กราม คอบ่า หรือขมับ
• ตรวจพบว่ามี ฟันสึก ฟันบิ่น ร้าว หรือวัสดุอุดฟันหลุดบ่อย
• รู้สึกว่าสบฟันไม่เหมือนเดิม

อาการร่วมของ TMD (ข้อต่อขากรรไกร)

• ขากรรไกรติดขัด มีเสียง “คลิ๊ก” หรือ “ป๊อบ” เวลาอ้าปาก
• เจ็บหรือปวดเมื่อเคี้ยวอาหาร

กรณีที่กัดฟันระหว่างวัน

บางคนมีพฤติกรรมขบฟันแน่นขณะทำงานหรืออยู่ในภาวะเครียด สามารถใส่เฝือกเฉพาะช่วงที่มีอาการได้ ตามคำแนะนำของทันตแพทย์

ประเภทของเฝือกสบฟัน

1. เฝือกสบฟันแบบแข็ง (Hard Nightguard)

• วัสดุ: อะคริลิกใส แข็งแรง ทนทาน
• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่นอนกัดฟันรุนแรงหรือมีปัญหา TMJ
• ข้อดี: อายุการใช้งานยาวนาน ปรับแต่งได้ตามโครงสร้างขากรรไกร
• ข้อเสีย: ช่วงแรกอาจรู้สึกแน่นหรือตึง แต่จะดีขึ้นเมื่อใช้อย่างต่อเนื่อง

2. เฝือกสบฟันแบบนิ่ม (Soft Nightguard)

• วัสดุ: ซิลิโคนหรือพลาสติกชนิดนุ่ม
• เหมาะสำหรับ: ผู้ที่มีอาการกัดฟันระดับเบา–ปานกลาง หรือเด็กที่ขากรรไกรยังเติบโต
• ข้อดี: สวมใส่ง่าย นุ่มสบาย ราคาย่อมเยา
• ข้อเสีย: สึกง่าย ฉีกขาดเร็ว และบางรายอาจกัดแรงขึ้นโดยไม่รู้ตัว

วิธีเลือกเฝือกสบฟันที่เหมาะกับตัวเอง

ควรให้ทันตแพทย์เฉพาะทางประเมินลักษณะการกัดฟัน ความรุนแรงของอาการ และโครงสร้างขากรรไกร เพื่อออกแบบเฝือกที่ พอดีและมีประสิทธิภาพสูงสุด

ราคาและปัจจัยที่มีผลต่อค่าใช้จ่าย

ราคาขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น

• วัสดุและประเภทของเฝือก (แข็ง / นิ่ม)
• เทคนิคพิมพ์ฟัน (Digital Impression)
• การนัดปรับเฝือก (Recheck & Adjust)
• มาตรฐานของคลินิกและห้องแล็บ

ที่ Belix Dental ราคาเริ่มต้นประมาณ ฿8,000–11,000 / ชิ้น (ขึ้นอยู่กับวัสดุและเทคนิค Digital Design) ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ : Nightguard

อายุการใช้งานและการดูแลรักษา

• เฝือกแบบแข็งใช้งานได้เฉลี่ย 2–3 ปี หรือมากกว่า
• เฝือกแบบนิ่มอาจต้องเปลี่ยนบ่อยกว่า
• ล้างด้วย แปรงขนนุ่มและสบู่อ่อน หลังใช้งานทุกครั้ง
• ห้ามแช่ในน้ำร้อน
• เก็บใน กล่องระบายอากาศ
• ควรนำกลับมาตรวจเช็กทุก 6 เดือน เพื่อปรับให้พอดี

สัญญาณที่ควรเปลี่ยนเฝือกใหม่:เฝือกเริ่มหลวม แตก สึกจนบาง หรือมีรอยกัดลึก

เปรียบเทียบให้เห็นภาพง่าย ๆ

“เฝือกสบฟันคล้ายเคสมือถือ” เคสมือถือช่วยป้องกันเครื่องจากแรงกระแทกหรือรอยขีดข่วน เช่นเดียวกับเฝือกสบฟันที่ช่วยปกป้องฟันจากแรงกัดตอนนอน

• หากกัดฟันหนัก → เลือกเฝือกแข็ง เหมือนเคสกันกระแทก
• หากกัดฟันเบา หรือทำใส่ชั่วคราว → เฝือกนิ่มก็เพียงพอ เหมือนเคสบางกันรอย
• ส่วนใครที่ไม่ใส่เลย → ก็เหมือนใช้โทรศัพท์โดยไม่ใส่เคส 🦷

แรงบดเคี้ยวสะสมทุกคืนอาจไม่เห็นผลทันที แต่เมื่อเวลาผ่านไป ฟันจะสึกและบางลง จนต้องซ่อมหรือครอบฟันในอนาคต

ข้อมูลทางการแพทย์ในบทความนี้ ได้รับการตรวจสอบโดย

ทพญ. พิชญา วัฒนไกร
ทันตแพทย์ผู้ให้การรักษาด้านจัดฟัน และผู้ก่อตั้ง Belix Dental