ฟันร้าว

ฟันร้าว มีอาการอย่างไร

ฟันร้าวคือภาวะที่มี รอยร้าว เกิดขึ้นภายในเนื้อฟัน อาจลึกหรือตื้น หรือเป็นรอยแตกขนาดเล็กมากจนมองแทบไม่เห็นด้วยตาเปล่า ต่างจากฟันแตกหรือฟันบิ่นที่มักมองเห็นชัด และเป็นการสูญเสียชิ้นส่วนของฟันออกไป

อาการฟันร้าวเบื้องต้น

• ไม่มีอาการ 
• ปวดฟันเฉพาะเวลาเคี้ยวอาหาร
• เสียวฟันเวลาโดนของร้อน ของเย็น หรือของหวาน
• ปวดฟันเรื้อรังโดยไม่รู้สาเหตุ

แต่ถึงแม้รอยร้าวจะเล็กและยังไม่ก่อให้เกิดอาการเจ็บปวดมาก ก็ควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อรับการประเมินและรักษา เพราะรอยร้าวจะไม่หายเองและมีแนวโน้มที่จะขยายใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จากการใช้งานฟันในแต่ละวัน การรักษาในระยะแรกจะง่ายกว่า ใช้เวลาน้อยกว่า และประหยัดค่าใช้จ่ายมากกว่าการรอจนปัญหาลุกลามรุนแรง

ฟันร้าวเกิดขึ้นได้อย่างไร

1. การกัดหรือเคี้ยวของแข็ง เช่น กระดูกอ่อน น้ำแข็ง ถั่วชนิดต่างๆ หรือของแข็งอื่น ๆ
2. ฟันผุหรืออุดฟันขนาดใหญ่ ฟันถูกทำลายหรืออุดฟันจนเนื้อฟันอ่อนแรง ทำให้เกิดรอยร้าวง่ายขึ้น
3. นอนกัดฟัน แรงบดเคี้ยวตอนนอนสูงกว่าตอนตื่นหลายเท่า จึงเป็นสาเหตุสำคัญของฟันร้าว
4. อุบัติเหตุ กระแทกที่ฟัน เช่น หกล้ม ชนของแข็ง กีฬาที่ต้องมีการปะทะ
5. อายุและความเสื่อมของเนื้อฟัน ยิ่งอายุมากขึ้น เนื้อฟันยิ่งเสื่อมสภาพและแตกร้าวได้ง่าย

ฟันร้าว หายเองได้ไหม?

ฟันเป็นอวัยวะที่ซ่อมตัวเองไม่ได้เหมือนกระดูกหรือผิวหนัง ดังนั้น ฟันร้าวไม่สามารถหายเองได้ และปล่อยทิ้งไว้จะมีแนวโน้มร้าวลึกจนถึงโพรงประสาทหรือรากฟัน ซึ่งนำไปสู่การถอนฟันในที่สุด

การตรวจวินิจฉัยฟันร้าว

ฟันร้าวมักตรวจพบได้ยาก เพราะรอยร้าวบางเส้นเล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า ทันตแพทย์จึงใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น

• การเคาะฟันเพื่อตรวจหาจุดเจ็บ
• ใช้แสงพิเศษเพื่อสะท้อนดูรอยร้าว
• การเอกซเรย์ (X-ray)
• เครื่องมือเฉพาะทางเพื่อทดสอบแรงเคี้ยว 

แต่ถึงอย่างนั้น ฟันร้าวบางจุดก็ยังตรวจยาก เพราะรอยร้าวอาจอยู่ในทิศทางที่มองไม่เห็นจากภาพ X-ray

ฟันร้าว รักษายังไง?

การรักษาฟันร้าวจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของรอยร้าว ตำแหน่งที่เกิด และว่ารอยร้าวได้ลุกลามลึกลงไปเท่าไหร่ ทันตแพทย์จะเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละกรณี

ฟันร้าว อุดได้ไหม?  กรณีร้าวเล็กน้อย 

หากรอยร้าวมีขนาดเล็กและอยู่เฉพาะบริเวณผิวเคลือบฟัน ทันตแพทย์สามารถอุดฟันด้วยวัสดุคอมโพสิตหรือเรซินที่มีสีใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติ การอุดฟันจะช่วยปิดรอยร้าว ป้องกันไม่ให้แบคทีเรียเข้าไป และช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับโครงสร้างฟัน วิธีนี้เหมาะกับรอยร้าวที่ยังไม่ทำให้เกิดอาการปวดหรือเสียวมาก

ครอบฟัน (หากร้าวลึกแต่ยังไม่ถึงโพรงประสาท) 

เมื่อรอยร้าวลึกลงไปมากขึ้นหรือมีขนาดใหญ่จนการอุดฟันอาจไม่เพียงพอ ทันตแพทย์จะแนะนำให้ครอบฟัน (Dental Crown) เพื่อปกป้องและเสริมความแข็งแรงให้กับฟันที่เหลืออยู่ วัสดุที่ใช้ทำครอบฟันมีหลายชนิด เช่น โลหะ เซรามิก ซึ่งแต่ละชนิดมีข้อดีแตกต่างกันไป

ฟันร้าวถึงรากฟัน อาจต้องรักษารากฟัน 

หากรอยร้าวลุกลามลึกลงไปจนถึงโพรงประสาทฟันหรือรากฟัน จะทำให้เส้นประสาทและหลอดเลือดภายในฟันได้รับความเสียหาย เกิดการติดเชื้อและอักเสบ ทันตแพทย์จำเป็นต้องทำการรักษารากฟัน โดยการเจาะเข้าไปในโพรงประสาทฟัน ทำความสะอาดเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออก ฆ่าเชื้อภายในช่องรากฟัน แล้วอุดปิดให้สนิท หลังจากนั้นฟันจะถูกครอบด้วยครอบฟันเพื่อคงความแข็งแรง เนื่องจากฟันที่รักษารากฟันแล้วมักเปราะกว่าปกติ

กรณีฟันร้าวรุนแรงและไม่สามารถเก็บฟันได้ 

ในบางกรณีที่รอยร้าวรุนแรงมาก โดยเฉพาะเมื่อรอยร้าวแยกฟันออกเป็นสองส่วนหรือร้าวลึกลงไปในรากฟันจนไม่สามารถรักษาไว้ได้ ทันตแพทย์อาจจำเป็นต้องถอนฟันออก เพื่อป้องกันการติดเชื้อที่จะลุกลามไปยังเนื้อเยื่อรอบ ๆ หลังจากถอนฟันแล้ว ทันตแพทย์จะแนะนำตัวเลือกในการทดแทนฟันที่หายไป เช่น การใส่รากฟันเทียม ซึ่งเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดเพราะให้ผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงกับฟันแท้ที่สุด หรืออาจเลือกใช้สะพานฟัน หรือฟันปลอมถอดได้ตามความเหมาะสม

ฟันร้าว อันตรายไหม?

ฟันร้าวอาจดูไม่อันตรายในระยะแรก แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการรักษา อาจนำไปสู่ปัญหาร้ายแรงหลายอย่าง เช่น

• ฟันแตกหรือหักออก: รอยร้าวที่ไม่ได้รับการรักษาจะขยายตัวใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จนในที่สุดฟันอาจแตกออกเป็นชิ้นใหญ่หรือหักระหว่างการเคี้ยวอาหาร ซึ่งนอกจากจะเจ็บปวดแล้วยังอาจเป็นอันตรายหากชิ้นฟันหลุดลงไปในหลอดอาหาร
• ฟันติดเชื้อ: เมื่อรอยร้าวลึกลงไปถึงชั้นโพรงประสาทฟัน แบคทีเรียในช่องปากจะสามารถเข้าไปติดเชื้อภายในฟันได้ ทำให้เกิดการอักเสบ มีหนอง และเจ็บปวดรุนแรง การติดเชื้อนี้อาจลุกลามไปยังรากฟันและกระดูกขากรรไกร
• เหงือกบวม: การติดเชื้อในฟันอาจลามไปยังเหงือกและเนื้อเยื่อรอบ ๆ ทำให้เหงือกบวม แดง และเจ็บเมื่อสัมผัส อาจมีหนองไหลออกมา และมีกลิ่นปากที่ไม่พึงประสงค์
• ปวดรุนแรง: เมื่อรอยร้าวลุกลามไปถึงเส้นประสาทฟัน จะเกิดอาการปวดรุนแรงที่อาจรบกวนการนอนหลับและการดำเนินชีวิตประจำวัน อาจต้องใช้ยาแก้ปวดแรง และต้องรีบพบทันตแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเร่งด่วน
• สูญเสียฟัน: ในกรณีที่รอยร้าวรุนแรงมากและไม่สามารถรักษาได้ อาจจำเป็นต้องถอนฟันออก การสูญเสียฟันจะส่งผลต่อการเคี้ยวอาหาร รูปร่างใบหน้า และความมั่นใจในตนเอง

ความแตกต่างของความอันตรายตามตำแหน่งและความลึกของรอยร้าว

ระดับความอันตรายของฟันร้าวจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย รอยร้าวที่อยู่เฉพาะบริเวณเคลือบฟันมีความอันตรายน้อยกว่ารอยร้าวที่ลุกลามลงไปถึงโพรงประสาทฟัน 

ส่วนรอยร้าวที่เกิดบนฟันหน้าอาจมีผลกระทบด้านความสวยงามมากกว่า แต่รอยร้าวที่ฟันกรามซึ่งรับแรงกดมากในการเคี้ยวจะมีโอกาสลุกลามเร็วกว่า

นอกจากนี้ รอยร้าวที่เป็นแนวตั้งลงไปยังรากฟันมีความอันตรายสูงกว่ารอยร้าวแนวนอนที่ผิวฟัน เพราะรอยร้าวแนวตั้งมักจะลุกลามลึกเข้าไปในโครงสร้างฟันและยากต่อการรักษา ดังนั้นการพบทันตแพทย์เพื่อประเมินความรุนแรงของรอยร้าวจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างมาก

ค่ารักษา ฟันร้าว

ค่าใช้จ่ายในการรักษาฟันร้าวจะแตกต่างกันไปตามวิธีการรักษาที่เลือกใช้ ซึ่งขึ้นอยู่กับความรุนแรงของรอยร้าว นี่คือประมาณการค่าใช้จ่ายสำหรับวิธีรักษาแต่ละแบบ:

• สำหรับรอยร้าวขนาดเล็กที่สามารถรักษาด้วยการอุดฟัน ค่าใช้จ่ายโดยประมาณอยู่ที่ 1,000-2,000 บาท ต่อซี่ ขึ้นอยู่กับขนาดของรอยร้าว วัสดุที่ใช้ และคลินิกที่เลือกใช้บริการ 
• ส่วนการครอบฟัน มีค่าใช้จ่ายที่หลากหลายขึ้นอยู่กับวัสดุที่เลือก โดยโดยทั่วไปอยู่ในช่วง 16,000-30,000 บาท ต่อซี่
• หากรอยร้าวลุกลามจนต้องรักษารากฟัน ค่าใช้จ่ายจะสูงขึ้น โดยอยู่ที่ประมาณ 14,000-22,000 บาท ต่อซี่ ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของรากฟันและจำนวน ซึ่งหลังจากรักษารากฟันแล้ว ยังต้องทำครอบฟันเพื่อปกป้องฟันอีกด้วย

กรณีที่ฟันร้าวรุนแรงจนต้องถอนออกและต้องการทดแทนด้วยรากฟันเทียม ค่าใช้จ่ายอยู่ที่ประมาณ 55,000-120,000 บาท ต่อซี่ ขึ้นอยู่กับยี่ห้อของรากฟันเทียม ความซับซ้อนในการผ่าตัด และชนิดของฟันปลอมที่ทำ แม้ราคาจะสูง แต่รากฟันเทียมให้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดในระยะยาว มีความแข็งแรงทนทาน และดูเหมือนฟันแท้มากที่สุด

* ราคาที่ระบุเป็นเพียงประมาณการและอาจแตกต่างกันไปตามคลินิก และประสบการณ์ของทันตแพทย์ ควรปรึกษาทันตแพทย์โดยตรงเพื่อรับคำแนะนำและใบเสนอราคาที่แน่นอน การรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากกว่าการปล่อยให้ปัญหาลุกลาม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. ฟันร้าวต่างจากฟันแตกอย่างไร?

ตอบ : ฟันร้าวคือรอยแตกที่มีลักษณะเป็นเส้นบาง ๆ อาจยังไม่แยกออกจากกัน ส่วนฟันแตกคือการที่ฟันแยกออกเป็นสองส่วนหรือมากกว่าอย่างชัดเจน ฟันร้าวมักมีอาการไม่รุนแรงในระยะแรกและอาจมองไม่เห็นง่าย ในขณะที่ฟันแตกมักมีอาการปวดรุนแรงและมองเห็นได้ชัด ทั้งสองอย่างล้วนต้องการการรักษาจากทันตแพทย์ แต่วิธีการรักษาและความเร่งด่วนอาจแตกต่างกัน

2. ฟันร้าวเล็กน้อยต้องรีบรักษาไหม?

ตอบ : แม้รอยร้าวจะเล็กและยังไม่ก่อให้เกิดอาการเจ็บปวด ก็ควรรีบพบทันตแพทย์เพื่อรับการประเมินและรักษา เพราะรอยร้าวจะไม่หายเองและมีแนวโน้มที่จะขยายใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จากการใช้งานฟันในแต่ละวัน การรักษาในระยะแรกจะง่ายกว่า ใช้เวลาน้อยกว่า และประหยัดค่าใช้จ่ายมากกว่าการรอจนปัญหาลุกลามรุนแรง

3. รักษาฟันร้าวแล้วจะกลับมาเป็นเหมือนเดิมได้หรือไม่?

ตอบ : การรักษาฟันร้าวสามารถช่วยฟื้นฟูการทำงานของฟันและลดอาการเจ็บปวดได้ แต่ไม่สามารถทำให้ฟันกลับมาแข็งแรงเหมือนฟันที่ไม่เคยร้าว 100% ฟันที่ได้รับการรักษาแล้วจะต้องได้รับการดูแลอย่างพิเศษ เช่น หลีกเลี่ยงการกัดของแข็ง ใช้ฟันอย่างระมัดระวัง และไปพบทันตแพทย์ตรวจสุขภาพฟันเป็นประจำ การครอบฟันจะช่วยเพิ่มความแข็งแรงและปกป้องฟันให้ใช้งานได้นานขึ้น 

4. ฟันร้าวเกิดบ่อยในคนที่มีอายุหรือไม่?

ตอบ : ผู้สูงอายุมีโอกาสเกิดฟันร้าวได้มากกว่าคนหนุ่มสาว เนื่องจากฟันที่ใช้งานมานานหลายสิบปีจะมีเคลือบฟันบางลงและเนื้อฟันเปราะขึ้น นอกจากนี้ ผู้สูงอายุมักมีประวัติการรักษาฟันสะสมมา เช่น การอุดฟัน การรักษารากฟัน ซึ่งทำให้โครงสร้างฟันอ่อนแอลงและเสี่ยงต่อการร้าวมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ฟันร้าวสามารถเกิดได้ในทุกวัย โดยเฉพาะในคนที่มีนิสัยนอนกัดฟัน กัดของแข็ง หรือเคยได้รับอุบัติเหตุกระแทกที่ฟัน

5. ฟันร้าวจัดฟันได้ไหม?

ตอบ : ควรรักษาฟันร้าวให้เรียบร้อยก่อนเริ่มการจัดฟัน เพราะการจัดฟันต้องใช้แรงกดดันบนฟันเพื่อเคลื่อนย้ายตำแหน่ง ซึ่งอาจทำให้รอยร้าวลุกลามรุนแรงขึ้นได้ ทันตแพทย์จัดฟันจะตรวจสุขภาพช่องปากโดยรวมก่อนเริ่มการรักษา และจะแนะนำให้รักษาปัญหาต่าง ๆ เช่น ฟันผุ ฟันร้าว หรือโรคเหงือก ให้เรียบร้อยก่อน เพื่อให้การจัดฟันมีประสิทธิภาพและปลอดภัยที่สุด หลังจากรักษาฟันร้าวเรียบร้อยแล้ว คุณสามารถเริ่มการจัดฟันได้ตามปกติ

👩‍⚕️Expert Insight by ทพญ.พิชญา วัฒนไกร

รู้หรือไม่? ฟันร้าวในระยะแรก มักมองไม่เห็นด้วยตาเปล่านะคะ แต่สามารถตรวจได้ด้วยการใช้แสงส่องดูการหักเหภายในฟัน

สัญญาณที่พบบ่อยคือ ปวดจี๊ดเวลาเคี้ยว หรือช่วง “ปล่อยแรงกัด” หากตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ สามารถกรอรอยร้าวออก และบูรณะด้วยการอุดหรือครอบฟันตามความลึกของรอยได้ค่ะ

⚠️ ไม่ควรปล่อยไว้ เพราะรอยร้าวสามารถลามได้ เหมือนกระจกที่ร้าวแล้วกระแทกซ้ำ บางเคสอาจลึกจนต้องถอนฟันค่ะ

📣หากคุณมีอาการปวดจี๊ดเวลาเคี้ยว หรือช่วง “ปล่อยแรงกัด” หรือสงสัยว่าฟันมีรอยร้าวเล็ก ๆ ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า “ฟันร้าว” อาจลุกลามจนกระทบเส้นประสาทฟันได้โดยไม่รู้ตัว ที่ Belix Dental สาขาหลังสวน–ร่วมฤดี ใกล้ BTS เพลินจิต เราใช้เทคโนโลยีตรวจวินิจฉัย เพื่อประเมินรอยร้าวอย่างละเอียด วางแผนการรักษาได้อย่างแม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นการอุดฟัน ครอบฟัน หรือรักษารากฟัน เพื่อช่วย “หยุดการลุกลาม รักษาฟันเดิม และคืนความมั่นใจในการใช้งาน”